Participatiewet

De Participatiewet regelt alle zaken rondom de bijstand en de terugkeer van mensen met een uitkering naar de arbeidsmarkt. De gemeenten zijn voor 100 procent verantwoordelijk voor de bijstandsuitkeringen en voor de begeleiding bij het zoeken naar werk. Gemeenten mogen hierbij zelf bepalen hoe zij dat aanpakken. Ze moeten zich hierbij wel aan de Participatiewet houden. De gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk werken hiervoor samen in Baanbrekers.

Betaald werk is het belangrijkste middel
Elke Nederlander dient zelfstandig in zijn of haar bestaan te kunnen voorzien. Betaald werk is daarvoor het belangrijkste middel. Dit is het uitgangspunt van de Participatiewet. Is betaald werk niet mogelijk en zijn er geen andere voorzieningen beschikbaar? Dan heeft Baanbrekers de taak u te helpen met het zoeken naar werk. Zo lang er met werk nog geen zelfstandig bestaan mogelijk is, helpen wij met het verstrekken van een uitkering in het kader van de Participatiewet.

Werk boven uitkering
Het belangrijkste uitgangspunt van de Participatiewet is dat werk boven uitkering wordt geplaatst. De Participatiewet is bedoeld om iedereen die kan werken zo snel mogelijk weer een baan te laten vinden. Werk maakt immers zelfstandig. En werk zorgt ervoor dat mensen meedoen in de maatschappij. Hierbij staat de eigen verantwoordelijkheid van de burger centraal. De burger dient er alles aan te doen om te voorzien in het eigen bestaan. Pas als mensen niet in het eigen bestaan kunnen voorzien, kunnen zij aanspraak maken op ondersteuning door Baanbrekers.

Verplichting tot re-integratie
Als u aanspraak maakt op de Participatiewet, dan heeft u de verplichting tot re-integratie. In feite is de verstrekking van een uitkering op grond van de Participatiewet van tijdelijke aard. Deze uitkering is bedoeld om de periode te overbruggen totdat u weer een baan heeft gevonden. Volgens de Participatiewet wordt de hoogte van de uitkering afgestemd op uw persoonlijke omstandigheden, mogelijkheden en middelen. Daarom krijgt een alleenstaande bijvoorbeeld een andere uitkering dan iemand die is getrouwd of samenwoont en een gezin vormt. Het streven is dat klanten zo kort mogelijk in een uitkeringspositie verkeren en zo snel mogelijk aan de slag gaan op de arbeidsmarkt. Baanbrekers probeert namens de drie gemeenten deze mensen (weer) aan het werk te krijgen. Dit doen wij door het leveren van maatwerk.

Verplicht solliciteren
Wie een bijstandsuitkering krijgt, moet proberen zo snel mogelijk weer aan de slag te gaan op de arbeidsmarkt. U bent dus verplicht om te solliciteren. Alleen in uitzonderingsgevallen is een tijdelijke ontheffing van de arbeidsplicht mogelijk. Dit betekent dat u tijdelijk niet hoeft te werken.

Algemeen geaccepteerd werk
De Participatiewet gaat uit van algemeen geaccepteerd werk. Dat wil zeggen dat u ook banen moet aannemen, die niet aansluiten bij uw opleiding en werkervaring. De Participatiewet heeft immers tot doel dat mensen zo kort mogelijk afhankelijk zijn van een uitkering. Wie nog geen werk heeft gevonden, moet ook meewerken aan activiteiten die werk in de toekomst wel mogelijk maken. U dient dus te solliciteren naar (bijna) alle soorten werk. De wet noemt dit algemeen geaccepteerd werk. Vrij vertaald komt dit neer op werk dat door vrijwel iedereen als normaal wordt gezien.

Verschillende middelen
Baanbrekers kan verschillende middelen inzetten om terugkeer naar de arbeidsmarkt te bevorderen. Denk hierbij aan: een cursus solliciteren, een taalcursus, een werkervaringsplaats en Talent2Work.

Hoe stellen wij de Participatiewetuitkering vast?
Bij de vaststelling van de uitkering kijken wij eerst of u zelf nog geld heeft om van te leven. Alleen als dat onvoldoende is, ontvangt u een bijstandsuitkering. Om dat vast te stellen, kijken wij onder meer of u:

  • inkomsten heeft uit arbeid (zoals salaris) of die voortkomen uit salaris (zoals een WW-uitkering of heffingskortingen van de Belastingdienst)
  • alimentatie krijgt
  • over vermogen beschikt (zoals spaargeld of een eigen huis). Als het vermogen lager is dan een bepaalde grens, wordt het niet meegeteld

Hoe hoog is de uitkering?
De Participatiewet kent landelijke uitkeringsbedragen. De bedragen worden elk half jaar aangepast. De meest actuele bedragen vindt u hier. De wet maakt onderscheid tussen:

  • gehuwden/ongehuwd samenwonenden
  • alleenstaanden

Uitkeringsaanvraag en beschikking
Als wij uw uitkeringsaanvraag hebben behandeld, ontvangt u van ons een zogenoemde beschikking. Hierin staat precies hoe hoog uw uitkering is. Ook kunt u in deze beschikking lezen wat wij van u verwachten met betrekking tot het vinden van werk. Ten slotte krijgt u informatie over de gevolgen van het niet nakomen van de afspraken.

Verplichtingen
In het algemeen moet u zich houden aan de volgende verplichtingen:

  • Verantwoordelijkheid tonen voor uw eigen levensonderhoud
  • De plicht om te werken
  • Informatieplicht
  • De plicht om mee te werken
  • Identificatieplicht

Niet nakomen van verplichtingen
Wie zich niet aan de afspraken met betrekking tot werk en re-integratie houdt, krijgt te maken met een verlaging van de uitkering. De Participatiewet kent namelijk maar één soort straf voor het niet nakomen van arbeids- en re-integratieverplichtingen: het verlagen van de uitkering. Baanbrekers omschrijft wanneer iemand de verplichtingen niet nakomt en bepaalt de hoogte en duur van de verlagingen die daarbij horen. Komt u de inlichtingenplicht niet na? Dan krijgt u een boete. Bijvoorbeeld: u heeft verzwegen dat u heeft gewerkt. Hierdoor heeft Baanbrekers u 500 euro te veel uitkering verstrekt. U moet dan de te veel ontvangen uitkering terugbetalen en u krijgt een boete.